Evde sabun ya da kozmetik ürünler yapıyorsunuz. Ürünlerinizi çevrenize gösterdiniz, beğenildi, hatta sipariş almaya başladınız.
Ama işin yasal tarafı gözünüzü korkutuyor olabilir.
Bu yazı, Türkiye’de kozmetik ürünleri (sabun dahil) yasal şekilde üretip satmak isteyen herkes için hazırlanmış sade bir rehberdir.
⚖️ 1. Ürününüz Kozmetik mi?
Türkiye’de sabun dahil olmak üzere cilt, saç, tırnak, dudak gibi vücut yüzeylerine uygulanan tüm ürünler kozmetikkapsamındadır.
Bu sınıflandırma, 5324 sayılı Kozmetik Kanunu çerçevesinde yürütülür ve TİTCK (Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu) tarafından denetlenir.
| Ürün Türü | Kozmetik Statüsü |
|---|---|
| Katı sabun (soğuk proses dahil) | ✅ Evet |
| Sıvı sabun / duş jeli | ✅ Evet |
| Krem, losyon, serum | ✅ Evet |
| Dudak balmı, tıraş sabunu, vücut yağı | ✅ Evet |
🧾 2. Satış Yapmak İçin Şirket Kurmak Zorunlu
Vergi mükellefi olmadan ürün satmak yasal değildir.
💼 En kolay yol: Basit usulde şahıs şirketi kurmak
Bu şirket ile fatura kesebilir, web sitenizden veya pazaryerlerinden yasal satış yapabilirsiniz.
Eğer şirket kurmazsanız:
- Fatura kesemezsiniz
- Sosyal medya ve pazarlarda satışınız yasal sayılmaz
- Yaptığınız tüm satışlar “kayıt dışı ticaret” olarak değerlendirilir
🧴 3. TİTCK Bildirimi Zorunluluğu
Kozmetik ürün satışı için her ürünün TİTCK’ya bildirilmesi gerekir.
Bu işlem Ürün Takip Sistemi (ÜTS) üzerinden yapılır ve aşağıdaki belgeleri içerir:
- Ürün formülü (INCI isimleri ve oranlar)
- Etiket tasarımı
- GMP belgesi
- Üretim alanı bilgisi
- PIF (güvenlik dosyası)
- Mesul Müdür ataması
Bu sürecin tamamlanmadan ürün satmak, mevzuata aykırıdır ve cezai yaptırım doğurabilir.
👩⚕️ Mesul Müdür Şartı Nedir?
Mesul müdür, ürünlerinizin güvenli, doğru şekilde üretildiğini ve yasal düzenlemelere uygun olduğunu beyan eden kişidir.
TİTCK sisteminde her firma için atanması zorunludur.
Mesul Müdür Olabilecek Kişiler:
- Eczacılar
- Kimyager, biyolog, kimya mühendisi, biyomühendisler (en az 3 yıl kozmetik üretim/kalite kontrol deneyimi)
✅ Deneyim, SGK kayıtlarıyla kanıtlanmalıdır.
✅ Aynı kişi birden fazla firmada mesul müdürlük yapamaz.
✅ SGK girişinin yapılması ve TİTCK sistemine tanımlanması gerekir.
💡 Piyasada dışarıdan mesul müdürlük hizmeti veren uzmanlar vardır ancak mutlaka mevzuata uygun, deneyimli ve aktif bir şekilde kayıtlı olmaları gerekir.
🏭 GMP ve Üretim Alanı Gereklilikleri
GMP (İyi Üretim Uygulamaları) belgesi, üretim alanınızın hijyenik, kontrol edilebilir ve uygun donanıma sahip olduğunu kanıtlar.
GMP alanı şunları sağlamalı:
- Kolay temizlenebilir yüzeyler
- Üretim ve depolama alanlarının ayrılması
- Havalandırma, sıcaklık kontrolü
- Hijyen protokollerine uyum
⚠️ GMP alanı kiralama teorik olarak mümkün olsa da, uygulamada çok nadiren kullanılan ve zorlayıcı bir yöntemdir.
Çoğu küçük üretici, kendi alanını uygun hale getirerek belgelendirme sürecini başlatır.
🏷️ 4. Etiketleme Kuralları
Etiket, sadece görsel değil yasal bir zorunluluktur.
Etiketiniz aşağıdakileri içermelidir:
- Ürün adı ve amacı
- Kullanım talimatı
- Uyarılar (örn. “Haricen kullanım içindir”)
- İçerikler (INCI formatında)
- Net miktar (g veya ml)
- Üretici firma adı ve adresi
- Parti numarası / üretim ve son kullanım tarihi
- Türkçe dilinde hazırlanmış olması
Eksik veya yanıltıcı etiket kullanımı yasal yaptırım sebebidir.
🛒 5. Satış Kanalları
Gerekli belgeleri tamamladıktan sonra ürünlerinizi şu kanallarda satabilirsiniz:
- Kendi web siteniz
- Belgeli ürün kabul eden pazaryerleri (Trendyol, Hepsiburada vb.)
- Sosyal medya üzerinden yönlendirme (Instagram + WhatsApp)
- Toptan satış için butik ve mağazalar
⚠️ Etik ve yasal olmayan yollarla pazar, fuar veya sosyal medya satışları yapmak tavsiye edilmez.
Bu durum sizi hem mali açıdan hem de güvenlik açısından zor durumda bırakabilir.
🚫 Neden “Sabunla Başlamak Daha Kolaydır” Düşüncesi Yanıltıcı?
Sabun, formülasyon olarak daha basit gibi görünse de, yasal yükümlülükleri açısından diğer kozmetik ürünlerle tamamen aynıdır.
- Sabun da TİTCK’ya bildirilmelidir
- GMP alanı gerekir
- Mesul müdür atanmalıdır
- Etiket kurallarına uyulmalıdır
Yani, sabun “kolay başlangıç” değil, sadece farklı bir ürün kategorisidir.
📘 Daha Fazla Bilgi İçin
Tüm bu süreci adım adım anlatan bir kaynak arıyorsanız:
📚 Kozmetik Ürün Üretmek ve Satmak – e-Kitap
Bu e-kitapta:
- Kozmetik bildirimi
- Etiketleme örnekleri
- GMP ve mesul müdür süreci
- Satış stratejileri
- En sık sorulan sorular
ve daha fazlası detaylı olarak anlatılıyor.
