Kendin Sabun tarifi nasıl yaratabilirim soranlar için bir başlangıç yolu göstermek istedim. Göstercek olan hesaplamada sadece sabunlaşma değerleri dikkatine alarak işlemi gösteriyorum.
Yağların sabunda ki katkıları (köpük miktarı, köpük tarzı, sertliği, nemlendirici özelliği, vs.) bir blog postu için şuanda çok fazladır.
Adım adım başlayalım…
Sabunlaşma nedir?
Sabunlaşma bir yağı ve bir alkali arasındaki reaksyondur.
Bizim durumuzda alkalimiz doğal katı sabun yapımında Sodyum Hidroksit, doğal sivi sabun yapımında Potasyum Hidroksit.
Elde edilen reaksyonda yağ ve kostik bir birine bağlar. Reaksyon esnasında ısı, gliserin ve sabun oluşuyor. Reaksyon ortamda oluşan gliserin gerçek doğal sabunun nemlendirici özelliği artar.
Sabunlaşma Faktörü nedir?
Her yağın kendine ait bir sabunlaşma faktörü var. Bu faktör yağın yapımından kaynaklanıyor, bu yüzden her yağ için farklı oluyur.
Bunun dışında sabunlaşma faktörü her kostik çeşit için farklıdır.
Böyle düşünün Ayçiçek yağın 3,5 kolu var, her sodyum kostik parçası 1,5 kol tutabilir, her potas kostik 2 kol tutabilir.
Sabunlaşma Faktöru ne demek?
Aşağıda ki rakamları acaba ne anlamı var … diyenleri için … umuyorum kafanız fazla karıştırmayarak anlatabilirim.
1 parça ayçiçek yağı, tamamen sabunlaşmak için , 0.1358 parça sodyum kostik kullanmamız gerekir (katı sabun için) yada 0.1913 potasyum kostik (sıvı sabun için).
Örnek:
1 gram ayçiçek yağı 0.1358 gram NaOH (kuru) istecek.
Şimdi bu hesapta bazı problemleri yaratıyor.
- Ne kadar su lazım?
- Kostik indirim hem güvenlik için, hem daha güzel bir sabun için ihtiyacımız var.
Kostik Miktarı Hesaplaması
Yağ Miktarı (gram) X Sabunlaşma Faktörü = Kostik Miktarımız
Örnek:
100 gram Ayçiçek Yağı sabunlaşmak için
100 gram X 0.1358 (NaOH) = 13.58 gram NaOH ihtiyacımız var
Genelde %5 Kostik indirim uygulanır. Yani ihtiyac olan kostik miktardan %5 daha az kullanılıyoruz. Neden soranları için, cevap çok basit: Sabunlaşma faktörleri bir ortalama değeri, yani mevsim, toprak, türü vs. her yağın sabunlaşma faktörü biraz etkilenir. Aynı zamanda her terazının hassasiyeti farklıdır. Kendimize güvene almak için kostik miktarı düşürüyoruz.
Kostik İndirim Hesaplaması
Kostik Miktarı (gram) – %istediğiniz indirim yüzdesi = indirimli Kostik Miktarı (gram)
Yukarıda ki örnek devamı…
13.58 gram NaOH – %5 = 12.90 gram NaOH (%5 indirimli)
Su Miktarı Hesaplaması
Su miktarı hesaplamak için kostik miktarı bilmeniz gerekir. Bu hesaplaması 2 adımdan oluşuyor.
- Kostik Miktarı (gram) : 0.3 = Kostik ve Su Miktarı (gram)
- Kostik ve Su Miktarı (gram) – Kostik Miktarı (gram) = Su miktarı (gram)
Yukardaki örneğe göre…
13.58 gram : 0.3 = 45.26 gram Su ve Kostik Miktarımız
45.26 gram – 13.58 = 31.69 gram su ihtiyacımız var
Kostik indirim kullanıyorsanız bu hesap da geçerlidir. Yani kostik indirim varsa, su miktarı da azalıyor.
Çoğu Yağlı Tarifleri
Bir sabun için farklı yağları kullanmak istiyorsanız, her yağı için ayrı hesap yapmanız gerekir. Bütün yağları hesapladıktan sonra, kostik ve su miktarı birleştirebilirsiniz.
Bu işlemleri çok uğraşıcı olduğundan bir türkçe “konuşan” Sabunlaşma Hesaplaması Sayfa hazırlamaktayım ve umuyorum yılbaşı yetişeceğim 🙂
Yağ Çeşidi |
Kostik (Sodyum Hidroksit), NaOH |
Potas Kostik (Potasyum Hidroksit), KOH |
| Aloe Vera Yağı | 0.1328 | 0.1870 |
| Ayçiçeği Yağı | 0.1358 | 0.1913 |
| Badem Yağı | 0.1367 | 0.1925 |
| Balmumu | 0.0689 | 0.0970 |
| Buğday Yağı | 0.1319 | 0.1858 |
| Ceviz Yağı | 0.1349 | 0.1900 |
| Dana Yağı | 0.1419 | 0.1999 |
| Fındık Yağı | 0.1369 | 0.1928 |
| Hindistan Cevizi Yağı | 0.1910 | 0.2690 |
| Hindistan Cevizi Yağı Trigliserid (Fractionated Coconut Oil) | 0.2321 | 0.3269 |
| Hint Yağı | 0.1286 | 0.1811 |
| Jojoba Yağı | 0.0695 | 0.0979 |
| Kabak Çekirdeği Yağı | 0.1389 | 0.1956 |
| Kakao Yağı (katı) | 0.1378 | 0.1941 |
| Kanola Yağı | 0.1328 | 0.1870 |
| Kayısı Çekirdeği Yağı | 0.1378 | 0.1941 |
| Kaz Yağı | 0.1349 | 0.1900 |
| Keçi Yağı | 0.1382 | 0.1946 |
| Keten Yağı | 0.1358 | 0.1913 |
| Kuzu Yağı | 0.1384 | 0.1949 |
| Lanolin | 0.0748 | 0.1054 |
| Mısır Yağı | 0.1368 | 0.1927 |
| Palm Yağı | 0.1420 | 0.2000 |
| Pamuk Yağı | 0.1387 | 0.1954 |
| Shea Yağı | 0.1296 | 0.1825 |
| Soya Yağı | 0.1359 | 0.1914 |
| Stearik Asit | 0.1411 | 0.1987 |
| Susam Yağı | 0.1336 | 0.1882 |
| Üzüm Çekirdeği Yağı | 0.1321 | 0.1861 |
| Zeytin Yağı | 0.1353 | 0.1906 |


