Sabunlaşma Faktörleri & Hesaplaması

Sabunlaşma Faktörleri & Hesaplaması

Kendin Sabun tarifi nasıl yaratabilirim soranlar için bir başlangıç yolu göstermek istedim. Göstercek olan hesaplamada sadece sabunlaşma değerleri dikkatine alarak işlemi gösteriyorum.

Yağların sabunda ki katkıları (köpük miktarı, köpük tarzı, sertliği, nemlendirici özelliği, vs.) bir blog postu için şuanda çok fazladır.

Adım adım başlayalım…

 

Sabunlaşma nedir?

Sabunlaşma bir yağı ve bir alkali arasındaki reaksyondur.

Bizim durumuzda alkalimiz doğal katı sabun yapımında Sodyum Hidroksit, doğal sivi sabun yapımında Potasyum Hidroksit.

Elde edilen reaksyonda yağ ve kostik bir birine bağlar. Reaksyon esnasında ısı, gliserin ve sabun oluşuyor. Reaksyon ortamda oluşan gliserin gerçek doğal sabunun nemlendirici özelliği artar.

 

Sabunlaşma Faktörü nedir?

Her yağın kendine ait bir sabunlaşma faktörü var. Bu faktör yağın yapımından kaynaklanıyor, bu yüzden her yağ için farklı oluyur.

Bunun dışında sabunlaşma faktörü her kostik çeşit için farklıdır.

Böyle düşünün Ayçiçek yağın 3,5 kolu var, her sodyum kostik parçası 1,5 kol tutabilir, her potas kostik 2 kol tutabilir.

 

Sabunlaşma Faktöru ne demek?

Aşağıda ki rakamları acaba ne anlamı var … diyenleri için … umuyorum kafanız fazla karıştırmayarak anlatabilirim.

1 parça ayçiçek yağı, tamamen sabunlaşmak için , 0.1358 parça sodyum kostik kullanmamız gerekir (katı sabun için) yada 0.1913 potasyum kostik (sıvı sabun için).

Örnek:

1 gram ayçiçek yağı 0.1358 gram NaOH (kuru) istecek.

Şimdi bu hesapta bazı problemleri yaratıyor.

  1. Ne kadar su lazım?
  2. Kostik indirim hem güvenlik için, hem daha güzel bir sabun için ihtiyacımız var.

 

Kostik Miktarı Hesaplaması

Yağ Miktarı (gram) X Sabunlaşma Faktörü = Kostik Miktarımız

 

Örnek:

100 gram Ayçiçek Yağı sabunlaşmak için

100 gram X 0.1358 (NaOH) = 13.58 gram NaOH ihtiyacımız var

Genelde %5 Kostik indirim uygulanır. Yani ihtiyac olan kostik miktardan %5 daha az kullanılıyoruz. Neden soranları için, cevap çok basit: Sabunlaşma faktörleri bir ortalama değeri, yani mevsim, toprak, türü vs. her yağın sabunlaşma faktörü biraz etkilenir. Aynı zamanda her terazının hassasiyeti farklıdır. Kendimize güvene almak için kostik miktarı düşürüyoruz.

 

Kostik İndirim Hesaplaması

Kostik Miktarı (gram) – %istediğiniz indirim yüzdesi = indirimli Kostik Miktarı (gram)

 

Yukarıda ki örnek devamı…

13.58 gram NaOH – %5 = 12.90 gram NaOH (%5 indirimli)

 

Su Miktarı Hesaplaması

Su miktarı hesaplamak için kostik miktarı bilmeniz gerekir. Bu hesaplaması 2 adımdan oluşuyor.

  1. Kostik Miktarı (gram) : 0.3 = Kostik ve Su Miktarı (gram)
  2. Kostik ve Su Miktarı (gram) – Kostik Miktarı (gram) = Su miktarı (gram)

 

Yukardaki örneğe göre…

13.58 gram : 0.3 = 45.26 gram Su ve Kostik Miktarımız

45.26 gram – 13.58 = 31.69 gram su ihtiyacımız var

Kostik indirim kullanıyorsanız bu hesap da geçerlidir. Yani kostik indirim varsa, su miktarı da azalıyor.

 

Çoğu Yağlı Tarifleri

Bir sabun için farklı yağları kullanmak istiyorsanız, her yağı için ayrı hesap yapmanız gerekir. Bütün yağları hesapladıktan sonra, kostik ve su miktarı birleştirebilirsiniz.

Bu işlemleri çok uğraşıcı olduğundan bir türkçe “konuşan” Sabunlaşma Hesaplaması Sayfa hazırlamaktayım ve umuyorum yılbaşı yetişeceğim 🙂

 

 Yağ Çeşidi

 Kostik (Sodyum Hidroksit), NaOH

 Potas Kostik (Potasyum Hidroksit), KOH

Aloe Vera Yağı 0.1328 0.1870
Ayçiçeği Yağı 0.1358 0.1913
Badem Yağı 0.1367 0.1925
Balmumu 0.0689 0.0970
Buğday Yağı 0.1319 0.1858
Ceviz Yağı 0.1349 0.1900
Dana Yağı  0.1419 0.1999
Fındık Yağı 0.1369 0.1928
Hindistan Cevizi Yağı 0.1910 0.2690
Hindistan Cevizi Yağı Trigliserid (Fractionated Coconut Oil) 0.2321 0.3269
Hint Yağı 0.1286 0.1811
Jojoba Yağı 0.0695 0.0979
Kabak Çekirdeği Yağı 0.1389 0.1956
Kakao Yağı (katı) 0.1378 0.1941
Kanola Yağı 0.1328 0.1870
Kayısı Çekirdeği Yağı 0.1378 0.1941
Kaz Yağı 0.1349 0.1900
Keçi Yağı 0.1382 0.1946
Keten Yağı 0.1358 0.1913
Kuzu Yağı 0.1384 0.1949
Lanolin 0.0748 0.1054
Mısır Yağı 0.1368 0.1927
Palm Yağı 0.1420 0.2000
Pamuk Yağı 0.1387 0.1954
Shea Yağı 0.1296 0.1825
Soya Yağı 0.1359 0.1914
Stearik Asit 0.1411 0.1987
Susam Yağı 0.1336 0.1882
Üzüm Çekirdeği Yağı 0.1321 0.1861
Zeytin Yağı 0.1353 0.1906

 

[Paylaşmaya unutmayın]


22 thoughts on “Sabunlaşma Faktörleri & Hesaplaması”

  • Merhaba, bu faydalı bilgiler için teşekkürler. Anlayamadığım bir konuyu sormak istiyorum izninizle. Su miktarı hesaplamasında “Kostik Miktarı (gram) : 0.3 = Kostik ve Su Miktarı (gram)” formülünde 0,3 sayısı ne anlama geliyor? Yanıtınız için teşekkürler.

  • Merhaba ben siizden standart yağ karışımı almıştım 1kg.lık şişede sizin verdiğiniz ölçülerde sabunu mu yaptım çok güzel oldu teşekkür ederim sizden ricam geriye kalan yağlada tekli kalıplara dökerek sabun yapmak istiyorum çünkü şişede az miktarda yağ var bunun için bana kostik ve su miktarını yazarmısınız çünkü karışık yağ olduğu için yağları siz hazırladığınız için hangi oranda kostik ve su kullanacağımı bilemedim çünkü her yağın kendine göre kostik oranı var diyorsunuz .Ayrıca yayınladığınız güzel ve öğretici bilgileriniz için çok teşekkür ederim.Aşağıda verdiğiniz ölçüleri kullanmıştım buna göre hesaplaya bilirsiniz…….732 gram standart yağ karışımı
    95 gram sodiyum hidroksit (kostik)
    230 gram su
    yaklaşık 20ml lavanta uçucu yağı
    yaklaşık iki tepeli çay kaşığı ultramarin mavisi

    • Hazır verdiğim tarifleri size ihtiyaç olan kalıp ebatı göre hesaplabilirsiniz. Örnek kalıbiniz 200gr’lıksa yukardaki tarif ona göre ayarlabilirsiniz.
      Verdiğim tarif toplam 732 + 95 + 200 = 1027 gram sabun yapar, şimdi hesap makinası çıkartıp ayarlabilirsiniz
      732 gram yağ — 1027 gram sabun yaparsa
      kaç gram yağ — 200 gram yapar
      –> 732 x 200 / 1027 = 143 gram yağ
      aynı hesap diğer içerikleri için de yapabilirsiniz.
      Sorularınız kalıyorsa sormaya çekmeyin 😉

      • İlginizden dolayı çok teşekkür ederim Justine hn. yazdığınız formülden bugün birşey anlamadım yoğun ve yorucu bir gün geçirdiğim için yarın sakin kafayla tekrar bakacağım :)) Sabun merakım başladığından beri alışverişimi sizden yapıyorum aldığım bütün ürünlerden memnunum hem hızlı kargo hem kaliteli ürünler içinde sonsuz teşekkürler Sevgilerimle iyi çalışmalar dilerim.

      • Sayin Ilgili,
        Baz sabun yapim kurslariniz tekrar baslayacak mi? Baslayacaksa tarihleri, saatleri, toplam kac gun surecek ve fiyati hakkinda bilgi verebilir misiniz? Yurtdisindan katilmak istiyorum. Belki de online kurslariniz vardir. Ayrica kurs sonrasinda herhangi sertifika falan veriliyor mu?
        Ilginiz icin tesekkurler, iyi calismalar dilerim.
        Geri donusunuzu bekliyorum.

        • Bütün kurslarımız onlinedir. İstek üzerinde Katılım Sertifikası verebiliriz. Detayları burada bulabilirsiniz.

  • Sabun yapımında kullanılan tüm yağların özelliklerini (temizleme, nemlendirme, besleme gibi) bir başlık altında toplayıp yazar mısınız?
    Bir de ev temizliği ve çamaşır için yapılacak bir sabunda hangi yağlar olmalıdır sizce?

    • Konu fikir için teşekkür ederim, gelen yazı listeme ekledim. Genel olarak her yağı temizlik amaçlı kullanabilir ama en güzel sonuçları hindistan cevizi yağı ile alıyorsunuz.

  • JUSTİNEA hanım hayır günler. % 7 kostik indirimli yapmış olduğum sabunda kullanmış olduğum formül şu şekilde

    Zeytin yağı :1800 gr (%72)
    Hindistan cevizi yağı:375 gr (%15)
    çörek ottu yağı 125 gr (%5)
    katran(ardıç) 125 gr(%5)
    stearik asit 75 gr(%3)
    Kostik 320 gr
    Su 875 gr
    bentonit kil 50 gr

    Bu formül ile yapmış olduğum soğuk sabunu kalıba döktükten sonra,sabun kısa süre sonra jelleşti ve dışına çokça sabunlaşmamış yağ çıktı ve kalıptan aşağı aktı.Kalıptan akan yağ miktarı yaklaşık 75-100 ml civarında oldu.Bu durum sizce normal mi?Bir yerde hata yapmış olabilirmiyim?Böyle bir sabunun kullanılması kostik açısından sakıncalı olur mu?SAYGILARIMLA

    • Sabununuz fazla ısındığı için taştı, ayrışma olduğunua göre da yeter kadar karışmadınız. Kullandığınız katran miktarı çooook yüksek, genelde %1-2 arasında kullanılır.
      Bence sabunu kullanmayın, hem kostik yüksek hem homojen değil okuduğum kadar.

      • ilginiz için teşekkür ederim.Bu sabunu yaparken kostiği döktükten çok kısa bir zaman içinde malzeme çok koyu bir kıvam aldı.Fakat yağ ile kostik homojen bir şelikde karışmıştı.Kalıba dökerken koyu kıvamlı idi , döktükten sonra yaklaşık 15 dakika sonra sabunun kıvamı azaldı ve akışkan bir hale geldi ve fazla yağ kalıptan dışarı çıktı.Akşam kalıbtan çıkarmayı düşünüyorum

  • sıvı sabun yaptım .çok güzel oldu. Teşekkürler. Fakat köpük az, nasıl artırabilirim

  • özür dileyerek soruyorum , karışımın toplamı üzerinden mi % yoksa sadece yağların toplamı mı

  • Justinea hanım merhaba.evimde soğuk proses sabun yapıyorum.doğal olması için şimdiye kadar esans ya da renklendirici kullanmadım.ama yaklaşık 40 gün sonra sabunda koku kalmıyor.mesela 2000 Gr yağa 25 Gr lavanta yağı kullanıyorduk ama koku kalmıyordu.şimdi bu problemi cp esansları kullanarak ortadan kaldıracağım.fakat esans 2000 Gr yağa ne kadar kullanmalıyım.birde daha önceden süper Fat olarak koyduğum lavanta yağının bir miktar koymaya devam etmeliyim yoksa sadece esans yeterli mi.
    Sabunlar da bazen koku kalmayınca kötü yağ kokusu geliyor.ben kostik indirimini %8 yapıyorum.bundan dolayı bozulma olabilirmi.
    Siz yazılarımızda kostik indirimi ile süper Fat arasında bir fark olmadığını söylüyorsunuz ama kostik indiriminde hangi yağın sabunlaşmadan kaldığını anlayamıyorum ama süper Fat te bunu biz belirlenmemiş daha mantıklı olmaz mı sizce.teşekkür ederim.
    Son olarak lavanta esansının daha kalıcı olması için koyacağımız vanilya yağını birebir koyarken vanilya yağ miktarını koymanız gereken lavanta yağ miktarından düşecekmiyiz.

    • 1. Kullandığınız esans miktarı az olabilir ya da kullandığınız uçucu yağı saf değildir.
      2. Tavsiye ettiğimiz esans miktarı %1-4 arasında (bütün sabun temel olarak alıyoruz)
      3. Kalitesiz bir yağı yada çıkma yağı kullanıyorsanız esans kötü koku kapatamıyor.
      4. Superfat / Kostik indirim çok yüksekse ve kullandığınız yağların raf ömürü düşükse sabun çok çabuk bozulabilir ve bozuk yağ kokusu oluşturabilir.
      5. Kostik ve yağ arasında ki reaksiyon hızı farklı faktörlerden oluşturduğu için yağı ne zaman ilave ediyorsunuz sabunlaşmaya yönlendirmek mümkün değildir. Ama superfat işleme size daha aklına yatıyorsa onunla devam edin.
      6. Hem kostik indirim hem superfat ama kullanmayın.
      7. Vanilya yağı ve lavanta esansı sorunuz anlamadım 🙁

      • Cevabınız için tesekkür ederim.toplamda 2900 gr olan sabuna(kostik su ve yağların toplamı)30 gr lavanta esansı az gelebilir o zaman.vanilya yağını lavanta kokusunu daha uzun süre tutması için koyacağım.genelde tariflerde ne kadar lavanta esansı koyacaksam o kadar vanilya ilave ediliyor.koyacağım vanilya esansını koymam gereken lavanta esansından düşecekmiyim.yani 60 gr lavanta esansı koymam gerekirse 30 lavanta 30 vanilyamı kullanmalıyım yoksa 60 lavanta 60 vanilyamı kullanayım.vanilya esansı sabunu boyama ya da rengini karartma ihtimali var mı?

        • Vanilya esansı diğer esansı pek sabitleyemicek bildiğim kadar.
          Toplam esans miktarı %4 üzerinde pek çıkmaması gerekir, alerji için sebeb olabilir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir